Utku Aytaç

Arap dünyasında, XIV. yüzyılda büyük seyyah İbni Battuta ile tarihçi ve filozof İbni Haldun, özgün bir antropolojik anlayış ortaya koyar; keza yüzyıllar öncesinde Çinli Budist keşişler, Hindistan'a yolculuk edip oradaki insaların dinlerini belgelemiş, Japon keşişler de aynı amaçla Çin'i gezmişlerdir.

Söz konusu çağda, Japonya ile Çin arasındaki ilişkiler, bilhassa Kore aracılığıyla gerçekleşmiştir. Antropolojik merak Kore'de MS. VII. yüzyıldan beri mevcuttur. Vakayinamelerde yazılanlara bakılırsa, Kral Munmu'nun üvey kardeşi başbakanlık görevini, halkın nasıl yaşadığını incelemek amacıyla evvela kimliğini gizleyerek krallıkta yolculuğa çıkmak koşuluyla kabul etmiştir. Burada ilk etnografik araştırmaya tanık oluyoruz. Kore'deki vakayinamelerde, Çin ve Kore krallığındaki halkların âdetleri üzerine kitaplar yazan bir keşişin oğlunun tam da bu sebeple, bu krallığın on yüce bilgesi arasında yer aldığı yazmaktadır.

Claude Lévi-Strauss - Modern Dünyanın Sorunları Karşısında Antropoloji, Metis Yayınları
23 Ara 2018

Zamansal ve mekânsal olarak ne kadar farklı örnekler ararsak arayalım, insanların sürdürdükleri hayat ve faaliyetler ortak özellikler gösteren çevrelerde yer alır. İnsanların dil yetisiyle donanmış olduğunu görürüz hep. Toplum içinde yaşarlar. Türün devamlılığı rastlantıya bırakılmamıştır, biyolojik olarak yaşama şansına sahip birtakım birleşmeleri yasaklayan belli kurallara tabidir. İnsan araçlar üretir ve bunları değişik tekniklerle kullanır. Toplumsal hayatı kurumsal birlikler içinde ortaya çıkar ve bu birliklerin içeriği bir topluluktan öbürüne değişiyor olsa da genel biçimi sabittir. Ekonomik, eğitsel, siyasal, dinsel birtakım işlevler farklı usullerle düzenli olarak yerine getirilir.

Claude Lévi-Strauss - Modern Dünyanın Sorunları Karşısında Antropoloji, Metis Yayınları
22 Ara 2018

Kerouac, "Spontane Nesin Esasları" adlı manifestosunda, "imgenin öznesini üflemek (bir caz müzisyeni gibi)" ve "zihnin serbest sapışlarını (çağrışım) düşünce denizlerinin öznesinin sınırsız üfelenişlerine doğru takip etmek" gerektiğini söylüyordu. Ve bir diğer bildirisi olan "Modern Nesrin İnancı ve Tekniği"nde, "zihinde kusursuz bir şekilde zaten mevcut olan akışı aktarmaya çalışmak gerek" ve "hissettiğiniz o şey kendi formuna kavuşacaktır" gibi tavsiyelerde bulunuyordu.

David Sterritt - Beat Kuşağı, Dost Kitabevi Yayınları
18 Kas 2018

Kerouac kendini öncüsü de olduğu spontane yazım stiline adamıştı. New American Poetry avangardının bir üyesi olan Gisnberg'in ilhamı ise 19. yüzyıl şiirinden tutun da radyo konuşmalarına dek oldukça geniş bir yelpazeden geliyordu ve Burroughs da şizofren bir üslup ve tensel zevklere karşı yoğun bir iştaha sahip bir hikaye anlatacısıydı.

David Sterritt - Beat Kuşağı, Dost Kitabevi Yayınları
11 Kas 2018

Aldous Huxley'nin 1954'te çıkan The Doors of Perception (Algı Kapıları) kitabının adı Beat'lerin muhteşem ikonu William Blake'ten alıntılanmıştı: "Algı kapıları arındırıldığı takdirde her şey insana olduğu gibi, ebedi görünecektir."

David Sterritt - Beat Kuşağı, Dost Kitabevi Yayınları
10 Kas 2018

Bohemliğin İngilizce'ye girişi, romanı Vanity Fair'deki (1848) kadın kahramanını "Bohemyalı anne ve babasında miras aldığı zevkleri ve vaziyeti itibarıyla vahşi ve serseri bir doğası vardı" diye betimleyen William Makepeac Thackeray sayesinde oldu.

David Sterritt - Beat Kuşağı, Dost Kitabevi Yayınları
10 Kas 2018

John Clellon Holmes, Kayıp Kuşak'ın dünya görüşünü şu sözlerle tarif eder: "Üstü açık bir otomobilden yükselen çılgın kahkahalarla, çünkü artık hiçbir şeyin anlamı yoktu."

David Sterritt - Beat Kuşağı, Dost Kitabevi Yayınları
10 Kas 2018